De 'septem verba Christi in cruce' of 'zeven (laatste) woorden van Christus aan het kruis' zijn doorheen de muziekgeschiedenis verschillende malen op muziek gezet. Haydns versie werd in 1785 besteld voor een eredienst in de Spaanse stad Cadiz. Ondanks de strenge voorwaarden waaraan Haydns compositie moest voldoen (zeven trage delen met een contemplatief karakter) slaagde Haydns erin om zeven gevarieerde trage secties te componeren, die hij sonates noemde, voorafgegaan door een statige introductie en afgesloten door het enige snelle stuk muziek uit het werk. De muziek is een spirituele bespiegeling, puur instrumentaal, over zeven scènes uit het passieverhaal, gevolgd door een levendige evocatie van de dood van Christus, met de grond die beefde en het fronton van de tempel van Jeruzalem die in tweeën splitste. De 'zeven laatste woorden' werden onmiddellijk populair doorheen Europa en Haydn maakte al gauw verscheidene arrangementen van het werk (of liet ze maken): voor strijkkwartet, pianoforte of koor en orkest. Maar het is het origineel dat hier trots gepresenteerd wordt door 'Le Concert des Nations' onder leiding van specialist in oude muziek Jordi Savall.

Deze 'zeven woorden' worden met een gezond gevoel voor drama gebracht maar de geest van de achttiende eeuwse verlichting blijft primeren. Deze muziek klinkt dan ook zalvend en beeldt een groot gevoel van erbarmen uit in plaats van een barokke uitbundigheid. Zelfs heel dramatische momenten, zoals het begin van de zesde sonate of het laatste 'presto' worden een graadje minder woest gebracht dan men zou verwachten. Zelfs de hobo's, traditioneel een instrument om smart uit te beelden, klinken hier berustend en zachtaardig. Daartegenover staan wel enkele bijzonder knappe momenten, zoals de melodie van de vijfde sonate in de houtblazers die door pizzicati van de strijkers worden ondersteund. Savall houdt niet van al te trage tempi en dat geeft deze muziek een vlot en gevarieerd karakter mee. Geen overdreven vertragingen dus en ook weinig rubato en zeker geen uitbarstingen van pijn maar een ingetogen en nuchtere kijk op dit religieuze meesterwerk. De verschillende delen op deze uitgave worden aan elkaar verbonden met de overeenkomstige Latijnse tekst uit het evangelie – in een sappig Spaans kerklatijn. Wie bekend is met de werkwijze van Jordi Savall zal het ook niet verbazen dat het cd-boekje goed gevuld is en een 'hedendaagse kijk op Christus' laatste woorden' bevat, een interpretatie van de bijbeltekst door theoloog Raimon Panikkar en schrijver en nobelprrijswinnaar José Saramago.

Echt scherpe tandjes heeft deze Haydn niet maar daar staan wel erg mooie en gevarieerde adagio's tegenover, die met zorg en toewijding uitgevoerd worden. Zoals wel vaker bij Jordi Savall bekleedt het concept van de cd, waarbij muziek en woord elkaar afwisselen, een redelijk belangrijke plaats en dat is te nemen of te laten maar het geheel mag best gesmaakt worden.

Meer over Joseph Haydn


Verder bij Kwadratuur
  • Helaas geen extra info meer.

Interessante links
Agenda
Concertagenda
  • Geen concerten gevonden.